boules logo Jeu de Boulesvereniging
Teteringen
Opgericht: 18 november 1991
 
terug
home
zoek
Boulen met de Fransen

Bron: Jeu de Boules, een document voor de liefhebber
Van Henk en Anne Martine Reesink

Inleiding

Tijdens uw vakantie in Frankrijk heeft u vast wel eens op een terrasje in de buurt van een bouleslocatie gezeten of op het Dorpsplein en gekeken naar de mannen (meestal), al dan niet voorzien van een zwart alpinopetje, die heftig discussiërend hun uiterste best doen om de stalen ballen (boules) zo dicht mogelijk bij een vantevoren weggeworpen houten balletje (le but of le cochonnet) te gooien.
U kent mogelijk een beetje of zelfs heel veel Frans, maar dan nog komen er veel woorden voor die specifiek met het pétanquespel te maken hebben en niet door u gekend zijn.
Onderstaand een overzicht van de meest voorkomende uitdrukkingen.

Wilt u boulen met de Fransen wordt dan lid van La Crique en u ontvangt een licentie, die u toegang geeft tot de officiële toernooien van door de Franse Jeu de Boulesbond (FFPJP ) erkende Pétanqueverenigingen.
La Crique heeft een overzicht van campings waar fanatiek Jeu de Boules wordt gespeeld, zowel door de Nederlanders als natuurlijk de Fransen.

Woordenlijst

Iedere sport heeft zo zijn eigen woordenschat.
Wat het pétanque aangaat, hebben we in Nederland al veel woorden en uitdrukkingen uit het Frans overgenomen.

De belangrijkste, die door veel spelers worden gebruikt, noemen we hieronder:

Bâtard Een punt dat niet goed, maar ook niet slecht is. De tegenstander twijfelt tussen schieten en plaatsen.
Biberon Hiervan is sprake als de boule tegen het kleine balletje ligt.
Bouchon Het kleine houten balletje: 'bouchon' is een verkleinwoord van het provençaalse bocho, dat boute betekent; 'bouchon' wordt vooral in het gebied onder de lijn Lyon-Bordeaux gebruikt.
Boule farcie Een boule die is vervalst. Er is met de boule geknoeid, bijvoorbeeld gevuld.
Boule de fort Een variant van het jeu de boules uit het Maine-Loiregebied.
Boule truquée Zie boule farcie.
Bouliste Boulespeler.
Boulodrome Het speelterrein voor de boulespelers.
Boulomane Een liefhebber van het jeu de boules.
But Het kleine houten balletje. Dit woord is in Nederland al sterk ingeburgerd.
Onze zuiderburen spreken ook wel van mikballetje.
Carreau De boule van de tegenstander zo weggschieten dat de eigen boule op die plaats blijft liggen.
In Nederland spreekt men ook wel van een 'blijver'.
Cochonnet Ook een synoniem voor het kleine houten balletje. Het wordt vooral boven de lijn Lyon-Bordeaux gebruikt.
Cochonnet betekent letterlijk varkentje.
Donnée De plek op het speelveld waar de speler wit dat de boule het eerst de grond raakt.
Doublette Een team dat uit twee spelers bestaat. Elke speler heeft de beschikking over drie boules.
Fanny Embrasser, baiser of faire Fanny; alle drie deze uitdrukkingen worden gebruikt als men een partij verliest met 0 tegen 13 en dus Fanny's billen moet kussen.
Jeu provençal Een variant van het jeu de boules waarbij de pointeur en de tireur niet met twee voeten in de werpcirkel hoeven te blijven staan.
Mène Een werpronde (een partij bestaat uit een aantal mènes).
Milieu De middelste speler in een triplette die zowel kan plaatsen als schieten.
Pétanque De variant van het jeu de boules die in Nederland wordt gespeeld;
pétanque komt van het Proventaals ped tanco, dat 'voeten gesloten' betekent.
Pointeren Het plaatsen van een boule.
Pointeur De speler die zich toelegt op het plaatsen van een boule.
Portée Het spelen van een hoge boule die dicht bij het but neerkomt (derrie portée = half hoge boule).
Rétro Een boule vol raken, waarbij de eigen boule iets terugrolt in de richting van de werpcirkel.
Roulette Het rollend plaatsen.
Sport-boules Een variant van het jeu de boules die vooral in Lyon en omgeving wordt gespeeld.
Tête a tête Als er één tegen één wordt gespeeld.
Tireren Het wegschieten van een boute.
Tireur De speler die zich toelegt op het wegschieten van een boute.
Triplette Een team dat uit drie spelers bestaat. Elke speler heeft de beschikking over twee boules.

 


Jeu de Boulesvereniging La Crique | 02-05-2012